:: دوره 4، شماره 2 - ( 6-1397 ) ::
جلد 4 شماره 2 صفحات 215-233 برگشت به فهرست نسخه ها
ارزیابی آنومالی‌های حرارتی و برودتی بین زمان حال و دوره سرد یخچالی پلیوـ پلئیستوسن با استفاده از شاخص‌های ژئومورفیک (نمونه موردی: حوضه آبریز کذاب‌ـ یزد)
دکتر محمد شریفی پیچون، خانم فاطمه زارع، آقای کاظم طاهری‌نژاد
استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه یزد
چکیده:   (1310 مشاهده)
پژوهش‌های مختلف نشان داده‏اند در پلئیستوسن آب‏و‏هوای کره زمین دستخوش تغییرات متوالی شده؛ به گونه‏ای که گاه با کاهش دما و احتمالاً افزایش بارش‌ها یخچال‌ها پیش‌ر‌َوی و با افزایش دما یا کاهش بارش‌ها یخچال‌ها پس‌ر‌َوی کرده‏اند. در این پژوهش، با استفاده از آمار دما در ایستگاه‌های کنونی و نقشه رقومی ارتفاعی، نقشه‏ هم‏دمای حال حاضر تهیه شد. در ادامه، بر پایه آثار ژئومورفیک یخچال‌ها، مانند آثار سیرک‌ها و دره‌های یخچالی و مورن‌های برجای‌مانده، با دو روش رایت و پورتر، برف‏مرزهای دائمی پلئیستوسن بازسازی و بر مبنای آن و همچنین همبستگی بین دما و ارتفاع نقشه هم‌دمای زمان گذشته ترسیم شد. یافته‌ها حاکی از کاهش درجه حرارت در گذشته در منطقه به مقدار 2/13 درجه سانتی‌گراد است. میانگین سالیانه حداقل دما در ارتفاعات 4/4- درجه برآورد شد. با کاهش دما عمده بارش‏ها به شکل برف بوده و زبانه‏های یخی بزرگی شکل گرفته که تا ارتفاع حدود 1750 متر، یعنی خط هم‌دمای 2/3 درجه سانتی‏گراد، پایین می‏آمده است. تفاوت‌های دمایی همچنین افزایش گرادیان دمایی، بیش از 8/0 درجه سانتی‏گراد، در آن دوره را نشان می‏دهد. حجم و ارتفاع بالای شیرکوه و جهت دامنه‏ها در محل استقرار و پایین آمدن خطوط برف‏مرز و تعادل آب و یخ اثر داشته است.
واژه‌های کلیدی: تغییر دما، تغییر رطوبت، حوضه آبریز کذاب، یخچال‌های پلئیستوسن
متن کامل [PDF 856 kb]   (236 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/2/18 | پذیرش: 1398/2/18 | انتشار: 1398/2/18


XML   English Abstract   Print



دوره 4، شماره 2 - ( 6-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها